( 1 ) در عقل و صفات آن ( 2 ) 1 . امام صادق عليه السّلام فرمود : هنگامى كه خداوند متعال عقل را آفريد به او گفت : پيش بيا . او پيش آمد و بعد فرمود : عقب برو . او هم عقب رفت . سپس فرمود : به عزّت و جلال خودم سوگند من خلقى را محبوب‌تر از تو نيافريدم ، با تو مردم را مورد مؤاخذه قرار مىدهم و به تو مىبخشم و پاداش مىدهم . ( 3 ) 2 . على عليه السّلام فرمود : جبرئيل بر آدم عليه السّلام فرود آمد و گفت : من مأمور هستم كه سه چيز به شما پيشنهاد كنم مىتوانيد يكى را برگزينيد و دوتا را رها كنيد ، آدم سؤال كرد آن سه چيز كدام هستند ؟ فرمود : عقل حياء و دين ، آدم گفت : من عقل را اختيار مىكنم جبرئيل به آن دو گفت : شما برويد . گفتند : هر جا عقل باشد ما هم با او مىباشيم . در اين جا جبرئيل به آسمان رفت و آنها ماندند . ( 4 ) 3 . امام عليه السّلام فرمود : هر كس پنج چيز در او نباشد از زندگى لذت نخواهد برد . عقل ، دين ، ادب ، آزادى و حسن خلق . ( 5 ) 4 . فرمود : خداوند مؤمن ضعيفى را كه مقاومت ندارد دوست ندارد . ( 6 ) 5 . رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود : اگر از كسى نزد شما تعريف كردند بنگريد عقلش چگونه است زيرا پاداش با عقل است . ( 7 ) 6 . موسى بن جعفر عليهما السّلام فرمود : خداوند پيغمبرى را مبعوث نكرد مگر اينكه عقل او را كامل گردانيد ، بعضى از پيامبران بر بعضى فضيلت دارند ، داود هنگامى كه عقل سليمان را آزمايش كرد او را جانشين خود قرار داد ، و او در سيزده سالگى به خلافت داود رسيد و چهل سال سلطنت كرد . ( 8 ) 7 . امام باقر عليه السّلام فرمود : امام سجاد فرمودند : هر گاه خداوند كارى را اراده كند عقل مردم را مىگيرد پس از اينكه امرش انجام گرفت بار ديگر عقل آنها را بر مىگرداند مگر نمىبينى مردى مىگويد من فلان كار را كردم در حالى كه عقل همراه من نبود . ( 9 ) 8 . امام صادق عليه السّلام فرمود : هر كارى كه مورد اختلاف مردم باشد در باره